Otomobilde Rot-Balans Ayarı Neden Önemlidir?

Otomobilinizde motor aksamı kadar önemli bölümlerden biri de, ön takım ve rot-balans ayarıdır.

Lastiğin yön açısı anlamına gelen rot ayarıyla lastikteki merkezkaçı önlemek için ağırlığın her noktada eşit dağılımı amacıyla yapılan dengelemeye de, balans ayarı deniyor. Özellikle, kasislerden geçen, çukurlara düşen, kaldırımlara çıkan, bozuk satıhlarda yol almak zorunda kalan ve patinaj yaparak hareket ettirilen araçlarda, lastiklerin dişleri bozuluyor. Böylece bozulan lastiklerin getireceği dengesizliği ortadan kaldırmak ve aracın sağlıklı biçimde yol alabilmesini sağlamak için rot-balans ayarı yaptırmak gerekiyor. Kullanım yeri ve durumuna göre 5 ile 10 bin kilometrede bir yapılması gereken rot-balans ayarı için Maslak Oto Sanayii'nin deneyimli ustası Doğan Mermer, sürücülere uzun yola çıkmadan önce mutlaka araçlarının ön takımını kontrol ettirmelerini öneriyor.

Rot Balans Nasıl Yapılır?

Rot-balans ayarı yaptırmak için servise giren araç, önce düzgünce yanaştırılıp lastiklerin durumuna bakılır. Lastikler ekseninde çevrilmek suretiyle jantta vuruk veya lastiklerde tel kırıklığı olup olmadığı gözden geçiriliyor. Sökülen lastikler bilgisayarla balans makinesinde 55 kilometre hızla döndürülüp ayar edilir. Zamanla aşınmadan dolayı dengesi bozulmuş lastiklerin iş görmeleri için jant kenarına kurşun çakılır. Dışa statik, içe dinamik tesirli ağırlıklar konur. Bunlar 5 gramla 60 gram arasında değişiyor.

Artan hızlarda direksiyonda meydana gelen titremeler, aracın balans ayarı istediğini gösterir. Patlayan lastiğe yapılan yama bile balans ayarı gerektirebiliyor. Rot-balans ayarı üzerine çalışan işyerleri, lastiklerin çelik kuşaklı olduğunu, ön lastiklerin arkayla değiştirilebileceğini, lastik döndükçe kendine göre yön yaptığını, çapraz değişim yapıldığında ise bu yüzden kendi çelik kuşağını tahrip ederek tel kırdığını belirtiyorlar.

Rot Ayarı Nasıl Yapılır?

Balans ayarından çıkmış araç bu kez rot kanalına girer. Tekerlekleri boşaltılan araç oynak döner tabloya oturtuluyor ve rot ayarına başlanır. Tekerlekleri sallamak suretiyle ön takımın sağlamlığı kontrol edilir, rotiller, rot başları, amortisörler, süspansiyon durumu ve öteki yürüyen aksamla ilgili hassas noktalar gözden geçirir. Tekerlekler üzerine takılan sensörlerle bilgisayar ekranında aracın durumu bir kez daha görüldükten sonra, normal dışına çıkmış ön ve arka rot açılarıyla kamber kastel açıları fabrika çıkış ölçülerine uygun hale getirir.

Tavsiyeler

Ön lastiklerin havası noksansa, arka lastiklerde de titreşim meydana gelebilir. Düşük hava nedeniyle yüksek hızda araç gezme yaparak performansının eksildiğini belli eder. Bu gibi hallerde fren gerektirdiği biçimde görev yapmamaz ve aracın kaymasına neden oluyor. Ayrıca, düşük havalı lastikle girilen virajda lastik, yanağını altına alarak yapısını bozar ve içindeki tellerin kırılmasına yol açar. Gereğinden fazla hava basılan lastikler ise aracı sürekli zıplatarak ön takıma zarar verir. Bu halde de lastik dişleri yolu iyi kavrayamıyor. Bozuk yollar ve kaldırımlara sert çıkışlar, ön takımda parça değişimini gerektiriyor. Buda zamanla otomobilin oturmasına, dolayısıyla yürüyen aksam ölçülerinin değişmesine yol açar. Tüm bu nedenler yüzünden de araç, rot-balans çok önemlidir.